Kan Testi, Alzheimer Riskini Belirtiler Başlamadan Yıllar Önce Gösterebiliyor
Yeni bir araştırma, henüz belirti göstermeyen yaşlılarda p-tau217 adlı kan biyobelirtecinin, ilerleyen yıllarda bilişsel bozulma riskini öngörebildiğini ortaya koydu. Araştırmacılar testin sağlıklı kişilerde rutin tarama için henüz erken olduğunu vurguluyor.
Londra'da düzenlenen Alzheimer's Association International Conference'ta (AAIC) 15 Temmuz'da sunulan ve aynı gün JAMA dergisinde yayımlanan bir araştırma, basit bir kan testinin Alzheimer riskini yıllar öncesinden öngörebileceğini gösterdi. Araştırmada, p-tau217 adı verilen bir kan biyobelirtecinin düzeyleri incelendi; bu belirteç, beyindeki amiloid plak birikimiyle ilişkili bir tau proteini formunu ölçüyor.
Mass General Brigham ekibinin, uzun süreli Alzheimer çalışmalarına katılmış ve başlangıçta sağlıklı olan 2.684 yaşlı bireyin verilerini incelediği çalışmaya göre, p-tau217 düzeyi çok yüksek olan bireylerde bilişsel bozulma riski 5 yıl içinde yaklaşık yüzde 38, 10 yıl içinde ise yaklaşık yüzde 78 olarak hesaplandı. Kan testinin öngörü değeri, beyin taraması ve genetik testlerden bağımsız olarak da anlamlı bulundu.
Ancak araştırmacılar önemli bir uyarıda bulunuyor: Sağlıklı kişilerin şu an bu testi kendiliğinden yaptırması için henüz erken. Test bugün, bilişsel sorun yaşayan kişilerde sorunun Alzheimer'a mı yoksa başka bir duruma mı bağlı olduğunu belirlemeye yardımcı olmak için kullanılıyor. Çalışmanın kıdemli yazarı, testin şu aşamada bir kişiye verilecek öneriyi değiştirmeyeceğini belirterek şu tavsiyeyi tekrarladı: iyi beslenmek, iyi uyumak, bol egzersiz yapmak ve zihinsel-sosyal olarak aktif kalmak.
Neden önemli? Bu bulgular, gelecekte Alzheimer'ı önlemeyi veya geciktirmeyi amaçlayan ilaç çalışmalarına uygun, yüksek riskli kişilerin belirlenmesini kolaylaştırabilir. Yani testin asıl değeri şu an bireysel tanıdan çok, araştırmalar ve erken takip kararları için taşıdığı potansiyelde.